Historiek

📜 Een geschiedenis met rafelrandjes

Het exacte stichtingsjaar van de Vilvoordse Rederijkerskamer De Goubloem blijft tot vandaag een mysterie. Door het ontbreken van belangrijke archiefstukken is absolute zekerheid simpelweg onmogelijk.

Die leemte in onze geschiedenis hebben we te danken aan een wel heel drastische opruimactie in de 19de eeuw. Rond 1840 besliste een toenmalige gemeentesecretaris om grote delen van het stadsarchief te vernietigen. Gelukkig werd een deel gered — genoeg om toch een spoor naar het verleden te volgen.

In 1872, bij de viering van het 50-jarig lidmaatschap van Franciscus Massiotty, werd een feeststoet georganiseerd. In de beschrijving ervan lezen we dat de kostuums herinnerden aan de 15de eeuw, “omdat de maatschappij reeds bestond van 1540”.

Daarnaast vermeldt de historicus Nauwelaers in zijn Histoire de Vilvorde, op basis van Godenne, dat Vilvoorde al in 1493 deelnam aan een wedstrijd in Mechelen.

Wat leren we hieruit?

Dat De Goubloem in 1524 al beschikte over een officieel privilege, waarmee haar bestaan werd erkend door de magistraat. Dat document was geen beginpunt, maar eerder een bevestiging van wat toen al lang leefde: een bloeiende vereniging met diepe wortels in de geschiedenis.

Kortom:
De Goubloem bestaat niet alleen al eeuwen — ze ademt ze ook.

🌿 Het Sint-Annabeeld — een stille getuige

Het verhaal van het Sint-Annabeeld loopt vrijwel gelijk met dat van De Goubloem zelf. Al vanaf de beginjaren speelde het een bijzondere rol binnen de Kamer.

Ooit bezat de vereniging zelfs twee beelden.
Het ene kreeg een ereplaats in de vergaderzaal en werd jaarlijks met een kleine ceremonie geëerd. Het andere trok mee door de straten tijdens de Ommegangen — zichtbaar, levend, deel van het publieke leven.

Het beeld dat we vandaag kennen, is niet het allereerste. Het werd in hout gesneden in 1726 of begin 1727 door beeldhouwer Pletinckx. In stijl ademt het nog volop de geest van de 17de eeuw: sierlijk, licht overdreven, met veel aandacht voor houding, gelaatsuitdrukking en plooien in de kledij.

Die verfijnde expressie maakt het beeld tot meer dan erfgoed alleen.
Het is een tastbare herinnering aan eeuwen engagement, verbeelding en verbondenheid — precies waar De Goubloem voor staat.

🌼 Het vaandel — trots in stof en kleur

Centraal op onze nieuwe vlag prijkt het Goubloempje: klein van vorm, groot in betekenis. Het symbool staat voor groei, creativiteit en verbondenheid — waarden die De Goubloem al eeuwenlang meedraagt.

Het oorspronkelijke vaandel, rijk aan geschiedenis en herinneringen, wordt vandaag zorgvuldig bewaard in een kluis. Niet uit afstand, maar uit respect. Zo blijft dit erfstuk beschermd voor de generaties na ons.

De nieuwe vlag verbindt verleden en heden.
Ze waait mee met onze voorstellingen, vieringen en ontmoetingen — als een herkenbaar teken van wie we zijn en waar we vandaan komen.

✨ Den Braek — symbool van eer en leiderschap

Den Braek was meer dan een juweel. Het was een teken van vertrouwen, status en verantwoordelijkheid — en mocht uitsluitend gedragen worden door de Prins van de Kamer.

Wie Den Braek droeg, droeg ook het gewicht van de traditie.

Dat blijkt onder meer uit het verhaal van Petrus Spelkens. In 1856 weigerde hij de functie van Hoofdman, niet uit onwil, maar uit trouw aan zijn rol als Prins. Zo kon hij de eer behouden om Den Braek te blijven dragen — “welcke hij zoo lang gedragen had”.

Het juweel vertelt daarmee niet alleen een verhaal van pracht en vakmanschap, maar ook van toewijding, identiteit en verbondenheid.

Vandaag blijft Den Braek een tastbare herinnering aan leiderschap in zijn meest poëtische vorm: gedragen met trots, verdiend met engagement.

🎭 De reuzenfamilie — geschiedenis op stelten

Onze reuzen — Reus, Reuzin en hun kinderen Janneke en Mieke — maken al sinds de 17de eeuw deel uit van het verhaal van De Goubloem. En dat is geen legende.

In het kasboek van 1679 staat zwart op wit dat er geld werd uitgegeven “aan den mandenmaecker voor de reuzen te hermaecken”. Met andere woorden: zelfs toen hadden ze al onderhoud nodig. Ze waren dus toen al vaste waarden.

Sinds april 1982 lopen onze reuzen rond in hun huidige, frisse outfits. Doorheen de eeuwen wisselden de kleuren, maar twee combinaties keerden steeds terug:

• groen-wit, de kleuren van De Goubloem
• rood-blauw, waarvan de oorsprong in de mist van de tijd verdwijnt

Het bestuur koos destijds bewust voor rood-blauw, aangevuld met een geel accent, zodat ook de Vilvoordse kleuren meeklinken in het geheel.

Het ontwerp van de huidige kledij kwam van wijlen Robert Van Stevens, archivaris van onze Kamer. Met oog voor detail en respect voor de traditie gaf hij de reuzen hun herkenbare uitstraling.

Achter de schermen kregen de vier rieten draagconstructies enkele jaren geleden nog een opknapbeurt. Volgens de dragers zijn ze er niet bepaald lichter op geworden — maar dat nemen ze er graag bij.

Want wie onze reuzen draagt, draagt ook een stuk geschiedenis.

🎪 De wippers en Hoep Sa Sa — folklore in beweging

Onze wippers zijn vaste waarden in folkloristische en historische stoeten. Met hun herkenbare outfit — volledig in het wit, met een rode baret, een rode halsdoek en een rode sjerp — brengen ze kleur, ritme en speelsheid in elke optocht.

Samen houden ze de hoeken van een groot laken stevig vast. Door perfect samen te trekken, laten ze Hoep Sa Sa — de pop in het midden — telkens weer hoog de lucht in vliegen. Een eenvoudig gebaar, met een groots effect.

Volgens het tijdschrift Ons Land uit 1934 werd Hoep Sa Sa al in 1676 in omloop gebracht. Zeker is dat de pop in 1727 in het bezit was van De Goubloem en sindsdien trouw meespeelde in de jaarlijkse optocht op Sint-Annadag.

Wat ooit begon als volksvermaak, groeide uit tot een levende traditie.
Met elke sprong, elke beweging en elke lach brengen onze wippers een stukje geschiedenis tot leven — speels, herkenbaar en onverwoestbaar.

🌼 De erespeld — een teken van waardering

Deze bijzondere speld werd ontworpen ter gelegenheid van de installatie van Jon Igartua y Porres als Deken van de Kamer en de huldiging van Carine Collette als ere-Folkloreleider. Een eerbetoon aan hun jarenlange, tomeloze inzet voor De Goubloem.

Het gaat om unieke exemplaren, met centraal het Goubloempje, aangevuld met de naam en de stad van de vereniging. Klein van formaat, groot in betekenis.

Vandaag is de speld uitgegroeid tot een herkenbaar symbool van verbondenheid en trots. Ze wordt gedragen bij elke officiële gelegenheid:
van toneelproducties en algemene vergaderingen tot literaire avonden en poëziewandelingen.

Wie deze speld opspeldt, draagt meer dan een accessoire.
Hij of zij draagt een stukje engagement, geschiedenis en liefde voor de Kamer.

Overzicht  van de functiebekleders